Ślub zwykle kojarzy się z połączeniem wielu spraw: planów, domu, codziennych wydatków i finansów. Z chwilą zawarcia małżeństwa, jeśli małżonkowie wcześniej nie podpisali umowy majątkowej, powstaje między nimi wspólność ustawowa. Nie oznacza to jednak, że taki model musi obowiązywać przez całe małżeństwo. Intercyza po ślubie jest jak najbardziej możliwa. Małżonkowie mogą zmienić zasady dotyczące swojego majątku także po kilku, kilkunastu czy kilkudziesięciu latach wspólnego życia. Potrzebna jest do tego umowa majątkowa małżeńska zawarta w formie aktu notarialnego.
Czy intercyzę można podpisać po ślubie?
Kodeks rodzinny i opiekuńczy pozwala małżonkom zmienić ustawowy ustrój majątkowy w czasie trwania małżeństwa. Nie ma przy tym znaczenia, czy od ślubu minął miesiąc, czy dwadzieścia lat. Warto też uporządkować samo pojęcie „intercyza”. W potocznym języku często utożsamia się ją z rozdzielnością majątkową. To pewne uproszczenie. Intercyza to umowa majątkowa małżeńska. Za jej pomocą możecie nie tylko ustanowić rozdzielność majątkową, ale również rozszerzyć albo ograniczyć wspólność ustawową lub wprowadzić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Co ważne, umowa wymaga zgody obojga małżonków. Jeśli jedno z Was nie chce jej zawrzeć, notariusz nie może ustanowić rozdzielności na żądanie drugiej osoby. W określonych sytuacjach małżonek może jednak zwrócić się do sądu o ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Co zmienia rozdzielność majątkowa po ślubie?
Jeżeli zdecydujecie się na pełną rozdzielność majątkową, od momentu jej ustanowienia każde z Was zachowuje majątek nabywany samodzielnie i samodzielnie nim zarządza. Nie powstaje już nowy majątek wspólny na zasadach wspólności ustawowej. Takie rozwiązanie małżonkowie rozważają między innymi wtedy, gdy jedno z nich prowadzi działalność gospodarczą, chcą wyraźniej oddzielić swoje finanse albo ich sytuacja majątkowa mocno się zmieniła. Sama intercyza nie świadczy o braku zaufania. Czasem jest po prostu roztropnym sposobem na uporządkowanie spraw finansowych. Trzeba jednak pamiętać o istotnym niuansie. Intercyza po ślubie nie kasuje automatycznie wcześniejszych zobowiązań i nie zmienia historii majątku małżonków. Znaczenie może mieć między innymi to, kiedy powstał dług, kto go zaciągnął oraz czy wierzyciel wiedział o zawarciu umowy majątkowej.
Co dzieje się z majątkiem zgromadzonym przed intercyzą?
To jedno z częstszych pytań. Jeżeli przez kilka lat pozostawaliście we wspólności ustawowej, w tym czasie mogliście zgromadzić wspólny majątek: mieszkanie, samochód, oszczędności czy inne wartościowe składniki. Samo podpisanie intercyzy nie oznacza automatycznego podziału tego majątku. Ustanowienie rozdzielności kończy dotychczasową wspólność majątkową, ale podział majątku stanowi odrębną kwestię. Jeżeli chcecie ustalić, które składniki przypadną każdemu z Was, trzeba odpowiednio uregulować również tę sprawę. Ma to niebagatelne znaczenie przy nieruchomościach. Jeśli do majątku wspólnego należy mieszkanie, dom lub działka, warto przed wizytą omówić z notariuszem, jaki efekt chcecie osiągnąć. Pozwoli to dobrać odpowiednią czynność i przygotować potrzebne dokumenty.
Jak wygląda intercyza po ślubie u notariusza?
Umowę majątkową małżeńską trzeba zawrzeć w formie aktu notarialnego. Zwykła pisemna umowa podpisana w domu nie wystarczy. Podczas spotkania notariusz ustala wolę małżonków, wyjaśnia skutki wybranego rozwiązania i sporządza akt zgodnie z przepisami. Przed wizytą warto powiedzieć kancelarii, jaki ustrój chcecie wprowadzić oraz czy zamierzacie jednocześnie uregulować sprawy związane z dotychczasowym majątkiem. Zakres potrzebnych dokumentów zależy od konkretnej sytuacji. Maksymalna stawka taksy notarialnej za sporządzenie umowy majątkowej małżeńskiej wynosi obecnie 400 zł. Do wynagrodzenia notariusza trzeba doliczyć należny podatek VAT oraz koszt wypisów aktu notarialnego.
Czy intercyza po ślubie działa wstecz?
To ważne pytanie zwłaszcza wtedy, gdy powodem zmiany ustroju są wcześniejsze długi lub problemy finansowe. Umowna rozdzielność majątkowa co do zasady wywołuje skutki na przyszłość. Małżonkowie nie mogą po prostu ustalić u notariusza, że rozdzielność obowiązywała kilka lat wcześniej. Inaczej może wyglądać sytuacja przy rozdzielności ustanawianej przez sąd. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać jej ustanowienia, a w wyjątkowych przypadkach sąd może wskazać datę wcześniejszą niż dzień wniesienia pozwu. Dlatego jeśli rozważasz intercyzę głównie z powodu zadłużenia jednego z małżonków, nie warto zakładać, że sama rozdzielność rozwiąże wszystkie wcześniejsze problemy. Skutki wobec wierzycieli zależą od okoliczności konkretnej sprawy.
Czy można później zmienić albo znieść intercyzę?
Ustrój majątkowy nie musi pozostać taki sam do końca małżeństwa. Małżonkowie mogą później zmodyfikować zawartą umowę albo ją rozwiązać. Kodeks rodzinny i opiekuńczy wprost przewiduje taką możliwość. Jeżeli więc Wasza sytuacja rodzinna lub finansowa po kilku latach znów się zmieni, możecie ponownie ułożyć zasady dotyczące majątku. Daje to sporą swobodę, jednak każdą zmianę warto przemyśleć nie tylko pod kątem bieżących wydatków, lecz także nieruchomości, kredytów, firmy i przyszłych zobowiązań. Intercyzę można zawrzeć także po ślubie i w dowolnym momencie trwania małżeństwa. Wymaga ona aktu notarialnego oraz zgodnej decyzji obojga małżonków. Może ustanowić rozdzielność majątkową, ale może też w inny sposób zmienić zakres wspólności. Jeśli rozważasz zmianę ustroju majątkowego, warto wcześniej ustalić, jaki rezultat chcesz osiągnąć i co ma stać się z majątkiem zgromadzonym do tej pory. W kancelarii notarialnej możesz omówić zakres czynności oraz dokumenty potrzebne do sporządzenia odpowiedniego aktu.
